Hotline (028) 35 11 33 33 Cấp Cứu (028) 35 11 35 00 Niệu và Nam khoa Đơn vị tán sỏi qua da Hotline (028) 35 11 33 33 Cấp Cứu (028) 35 11 35 00 Niệu và Nam khoa Đơn vị tán sỏi qua da Giải pháp tối ưu thay thế mổ hở: Sạch sỏi 90-100% chỉ qua vết mổ đầu bút bi. Lấy sỏi thận qua da (PCNL) là gì? Lấy sỏi thận qua da là phương pháp phẫu thuật nội soi để lấy sỏi ra khỏi thận. Bác sĩ sẽ tạo một đường hầm nhỏ (khoảng 1cm) từ vùng hông lưng vào trực tiếp bên trong thận. Qua đường hầm này, máy nội soi và các dụng cụ tán sỏi (laser hoặc siêu âm) được đưa vào để phá vỡ và hút sạch sỏi ra ngoài. Khi nào cần thực hiện? Sỏi thận kích thước lớn (thường > 2cm) Sỏi san hô phức tạp lấp đầy các đài bể thận. Sỏi cứng mà phương pháp tán sỏi ngoài cơ thể (ESWL) thất bại. Sỏi gây tắc nghẽn, đau đớn, nhiễm trùng hoặc suy giảm chức năng thận. Chi tiết ưu điểm & các nguy cơ tiềm ẩn Lợi ích vượt trội so với mổ hở: Ít mất máu: Giảm nguy cơ phải truyền máu. Ít đau: Không có vết cắt cơ dài ở thành bụng nên bệnh nhân ít đau hơn hẳn. Thẩm mỹ: Chỉ để lại một vết sẹo nhỏ khoảng 1cm (so với sẹo mổ hở dài 10-15cm). Thời gian nằm viện ngắn: Trung bình 2-3 ngày (mổ hở cần 5-7 ngày). Mặc dù rất an toàn, nhưng như mọi phẫu thuật ngoại khoa, PCNL vẫn có rủi ro. Nguy cơ & Biến chứng (Hiếm gặp): Chảy máu: Đa số tự cầm, hiếm khi cần can thiệp mạch (dưới 0.5%). Nhiễm khuẩn: Bệnh nhân được dùng kháng sinh dự phòng để ngăn ngừa. Sốt nhẹ sau mổ là bình thường. Sót sỏi: Với sỏi quá phức tạp, có thể cần thêm một lần tán sỏi bổ sung (ESWL hoặc nội soi mềm) để sạch hoàn toàn. Tổn thương cơ quan lân cận: Rất hiếm gặp. Quy trình phẫu thuật diễn ra như thế nào? Phẫu thuật thường kéo dài từ 2 đến 4 giờ và được thực hiện dưới gây mê toàn thân (bệnh nhân ngủ hoàn toàn). 01 Chuẩn bị Bác sĩ đặt một ống thông nhỏ từ bàng quang lên thận để bơm thuốc cản quang, giúp quan sát rõ đài bể thận dưới màn hình X-quang. 02 Tạo đường hầm Bệnh nhân nằm sấp. Bác sĩ dùng kim nhỏ chọc dò vào thận dưới hướng dẫn của siêu âm hoặc X-quang. Đường chọc dò được nong rộng dần để tạo thành một "đường hầm" an toàn 03 Tán sỏi Máy nội soi được đưa vào. Viên sỏi được bắn vỡ vụn bằng năng lượng Laser công suất lớn hoặc sóng siêu âm. Các mảnh vụn được gắp hoặc hút ra ngoài 04 Kết thúc Bác sĩ thường đặt một ống dẫn lưu thận (nephrostomy) tạm thời và một ống thông niệu quản (DJ stent) để đảm bảo nước tiểu lưu thông tốt sau mổ. Hồi phục & hướng dẫn chăm sóc tại nhà Tại bệnh việnTại nhà• Bệnh nhân có thể đi lại nhẹ nhàng sau 1 ngày.• Ống dẫn lưu thận thường được rút trước khi xuất viện (sau 2-3 ngày).• Nước tiểu có thể lẫn chút máu nhạt (điều này là bình thường).• Uống nhiều nước: 2-3 lít/ngày để “rửa” sạch đường tiểu.• Chế độ ăn: Ăn nhiều rau xanh, tránh táo bón.• Vận động: Tránh khiêng vác nặng hoặc vận động quá sức trong 4 tuần đầu.• Tái khám: Sau 4 tuần để rút ống thông DJ (thủ thuật nhẹ nhàng qua nội soi bàng quang) So sánh với các phương pháp khác Phương phápChỉ định chínhƯu điểmHạn chếTán sỏi qua da (PCNL)Sỏi lớn, sỏi san hô, sỏi cứng.Sạch sỏi cao nhất, ít xâm lấn.Cần gây mê, kỹ thuật khó.Tán sỏi ngoài cơ thể (ESWL)Sỏi nhỏ (<2cm), mềm.Không xâm lấn, không mổ.Tỷ lệ sạch sỏi thấp hơn, có thể phải làm nhiều lần.Nội soi ngược dòng (RIRS)Sỏi niệu quản, sỏi thận nhỏ/trung bình.Theo đường tự nhiên, không vết mổ.Khó tiếp cận sỏi quá lớn, chi phí dụng cụ cao.Mổ hở (Truyền thống)Sỏi quá phức tạp, thất bại với các cách trên.Lấy được sỏi nguyên khối.Đau nhiều, sẹo lớn, hồi phục lâu Thông tin cần biết Lấy sỏi thận qua da (PCNL) là gì? Chi tiết ưu điểm & các nguy cơ tiềm ẩn Quy trình phẫu thuật Hồi phục & hướng dẫn chăm sóc tại nhà So sánh với các phương pháp khác Bước tiến lớn trong điều trị sỏi Thay vì phải chịu đựng vết mổ dài 15cm và đau đớn nhiều tuần, PCNL cho phép bệnh nhân sạch sỏi hoàn toàn chỉ qua một vết chọc nhỏ như đầu bút bi.