Kỹ thuật điều trị tiên tiến

Mở hộp sọ là phẫu thuật phổ biến nhất trong ngoại thần kinh. Bác sĩ sẽ tạm thời tháo bỏ một phần xương sọ để tiếp cận trực tiếp não bộ. Kỹ thuật này được ứng dụng điều trị nhiều bệnh lý như chấn thương sọ não, khối máu tụ trong sọ, đột quỵ xuất huyết não, u não và tăng áp lực nội sọ.

Việc thực hiện mở hộp sọ kịp thời và chính xác đóng vai trò quyết định trong các ca cấp cứu chấn thương, giúp cải thiện đáng kể tiên lượng bệnh. Can thiệp ngoại khoa này giúp giảm áp lực nội sọ bằng cách loại bỏ khối máu tụ hoặc các mô não bị dập nát. Từ đó, phẫu thuật giúp bảo vệ tối đa nhu mô não lành, giảm thiểu tổn thương não lâu dài và tối ưu hóa khả năng phục hồi cho bệnh nhân.

Một số loại u tuyến yên đáp ứng tốt với điều trị nội khoa, trong khi số khác đạt hiệu quả cao hơn khi can thiệp ngoại khoa. Tại Bệnh viện FV, nhờ sự phối hợp liên chuyên khoa chặt chẽ giữa các bác sĩ ngoại thần kinh và chuyên gia Tai Mũi Họng giàu kinh nghiệm, nhiều ca u tuyến yên có thể được điều trị bằng phương pháp nội soi qua đường mũi – xoang bướm (đường xương bướm). Kỹ thuật này cho phép tiếp cận trực tiếp tuyến yên mà không cần mở hộp sọ.

Thông qua “hành lang” giải phẫu tự nhiên này, các phẫu thuật viên có thể loại bỏ khối u với độ chính xác cao, đồng thời hạn chế tối đa tác động đến não bộ và các cấu trúc xung quanh. Kỹ thuật ít xâm lấn này giúp giảm đau sau phẫu thuật, hạ thấp nguy cơ nhiễm trùng, rút ngắn thời gian nằm viện và giúp bệnh nhân hồi phục nhanh hơn.

Trong nhiều trường hợp, phẫu thuật còn giúp phục hồi hoặc cải thiện chức năng nội tiết, giảm sự lệ thuộc vào thuốc về lâu dài và cải thiện rõ rệt chất lượng cuộc sống cho bệnh nhân.

Não úng thủy là tình trạng các não thất (những khoang chứa dịch nằm sâu trong não bộ) chứa lượng dịch não tủy quá mức, hoặc áp lực dịch não tủy bên trong tăng cao bất thường. Tình trạng này thường gặp nhất ở trẻ em, thường do bẩm sinh khiến não bộ phát triển không bình thường và đường thoát dịch bị dị dạng dẫn đến tích tụ dịch. Ngoài ra, bệnh cũng có thể là hệ quả của u não, xuất huyết nội sọ hoặc các bệnh lý mắc phải khác.

Phương pháp điều trị phổ biến nhất là phẫu thuật đặt dẫn lưu não thất – ổ bụng (VP Shunt). Bác sĩ sẽ đặt một hệ thống ống dẫn mảnh vào não thất để chuyển lượng dịch dư thừa đến khoang phúc mạc (ổ bụng) để cơ thể tự hấp thụ. Hệ thống này tích hợp một van điều áp được hiệu chỉnh nhằm kiểm soát tốc độ dẫn lưu phù hợp với tình trạng riêng biệt của từng bệnh nhân.

Nhờ duy trì áp lực nội sọ ổn định, hệ thống dẫn lưu giúp giảm bớt các triệu chứng, bảo vệ chức năng não, đồng thời hỗ trợ quá trình phát triển thần kinh và nâng cao chất lượng cuộc sống lâu dài cho người bệnh.

Khi khối u nằm trong hoặc gần vùng vỏ não chức năng — nơi điều khiển chức năng ngôn ngữ hoặc vận động — việc phẫu thuật dưới gây mê toàn thân đơn thuần có thể khiến đội ngũ phẫu thuật khó khăn trong việc theo dõi tính toàn vẹn của các chức năng này theo thời gian thực.

Phẫu thuật mở hộp sọ thức tỉnh khắc phục hoàn toàn trở ngại này: bệnh nhân vẫn tỉnh táo và thoải mái trong giai đoạn quan trọng nhất của cuộc phẫu thuật để thực hiện các yêu cầu đơn giản như trò chuyện hoặc cử động tay trong khi các phẫu thuật viên đang phẫu thuật. Nếu ghi nhận bất kỳ thay đổi nào về chức năng thần kinh, đội ngũ phẫu thuật có thể điều chỉnh phương án tiếp cận ngay lập tức. Phương pháp này giúp cắt bỏ khối u triệt để hơn, đồng thời giảm thiểu đáng kể nguy cơ khiếm khuyết thần kinh sau phẫu thuật.

Các bệnh lý cột sống ảnh hưởng đến vùng cổ và lưng nằm trong số những vấn đề sức khỏe phổ biến nhất. Ước tính khoảng 80% dân số sẽ trải qua cảm giác đau lưng tại một thời điểm nào đó trong đời. Cơn đau hình thành khi các cấu trúc phức tạp của cột sống — bao gồm thân đốt sống, đĩa đệm, tủy sống, rễ thần kinh và hệ cơ quanh cột sống — bị tổn thương hoặc thoái hóa. Những vận động hàng ngày như xoay người, cúi người, đứng lâu hoặc nhấc vật nặng có thể gây đau nhói và hạn chế khả năng vận động.

Thoát vị màng não là dị tật cột sống bẩm sinh, trong đó màng não và dịch não tủy thoát vị qua khe hở cột sống, tạo thành một túi dịch có thể quan sát được trên bề mặt lưng. Trong đa số các trường hợp, túi thoát vị này không chứa mô thần kinh, tuy nhiên bác sĩ vẫn chỉ định phẫu thuật sửa chữa để bảo vệ hệ thần kinh và ngăn ngừa biến chứng.

Mục tiêu của phẫu thuật là đóng kín khiếm khuyết và tái tạo lớp màng bảo vệ tủy sống. Kỹ thuật cụ thể sẽ phụ thuộc vào vị trí giải phẫu của tổn thương:

Nhờ các kỹ thuật ngoại khoa hiện đại, quá trình điều trị có thể bảo vệ chức năng thần kinh một cách tin cậy, giảm nguy cơ nhiễm trùng, đồng thời hỗ trợ khả năng vận động và sự phát triển lâu dài của bệnh nhân.

Phương pháp tiếp cận ít xâm lấn trong điều trị hẹp ống sống và các bệnh lý đĩa đệm gian đốt sống sử dụng các ống banh chuyên dụng để thực hiện toàn bộ thủ thuật qua các vết rạch da nhỏ, giúp tránh việc bóc tách cơ diện rộng như trong phẫu thuật hở. Các kỹ thuật hàn xương cột sống ít xâm lấn đặc biệt hiệu quả cho những bệnh nhân cần ổn định cột sống do chấn thương, thoái hóa đĩa đệm giai đoạn tiến triển hoặc bệnh lý khớp diện.

So với phẫu thuật cột sống hở, phương pháp này mang lại những ưu thế vượt trội như: vết phẫu thuật nhỏ hơn, giảm đáng kể đau đớn sau hậu phẫu, hạn chế nguy cơ nhiễm trùng vết phẫu thuật, thời gian phục hồi nhanh hơn và ít gây tổn thương nhất đến hệ cơ khỏe mạnh quanh cột sống; từ đó tối ưu hóa cả hiệu quả điều trị lẫn tính chuẩn xác của thủ thuật.

Những bệnh nhân mắc bệnh lý thoái hóa cột sống giai đoạn tiến triển, vẹo cột sống, trượt đốt sống hoặc các dạng biến dạng cột sống khác có thể cần thực hiện thủ thuật hàn xương cột sống đa tầng phức tạp. Những ca phẫu thuật này sử dụng hệ thống vít qua cuống cung và thanh nối bằng titan để cố định các đoạn cột sống bị tổn thương — những phân đoạn gây đau do thoái hóa khớp hoặc do sai lệch cấu trúc. Trong cả hai trường hợp, các khớp đốt sống đều xuất hiện sự chuyển động bệnh lý, gây ra cảm giác đau mỗi khi vận động.

Mục tiêu của phẫu thuật là loại bỏ các tiêu cơn đau liên quan đến vận động bằng cách tạo ra sự hàn xương vững chắc giữa các tầng đốt sống được can thiệp, giúp cố định các khớp mất ổn định vào đúng trục giải phẫu. Quá trình hàn xương được coi là thành công khi các đoạn cột sống có can thiệp đã hợp nhất hoàn toàn thành xương trưởng thành. Các thiết bị cấy ghép bằng titan đóng vai trò hỗ trợ cấu trúc và duy trì sự cân đối của cột sống trong suốt quá trình hàn xương.

Đây là các thủ thuật ít xâm lấn được sử dụng trong điều trị lún xẹp đốt sống do loãng xương hoặc chấn thương. Một ca lún xẹp đốt sống nếu không được điều trị sẽ gây đau đớn dữ dội và có thể tiến triển thành biến dạng gù cột sống.

Trong kỹ thuật tạo hình thân đốt sống, bác sĩ phẫu thuật đưa một mũi kim vào thân đốt sống bị xẹp và bơm xi măng xương polymethylmethacrylate (PMMA) trực tiếp để cố định bị gãy. Phương pháp này giúp giảm đau nhanh chóng và cải thiện khả năng vận động cho bệnh nhân.

Đối với tạo hình gù, trước khi bơm xi măng, phẫu thuật viên sẽ đưa một ống thông có bóng nhỏ vào thân đốt sống bị xẹp và bơm phồng lên để khôi phục chiều cao của đốt sống. Kỹ thuật này giúp tái thiết lập một phần chiều cao đốt sống, đồng thời ngăn chặn sự tiến triển của tình trạng gù cột sống.

Các bệnh lý như đau dây thần kinh tam thoa (dây V), co thắt nửa mặt và đau dây thần kinh thiệt hầu (dây IX) thường do sự chèn ép mạch máu thần kinh gây ra – đây là sự tiếp xúc bất thường giữa mạch máu và dây thần kinh sọ. Sự tiếp xúc này kích khởi các cơn đau dữ dội hoặc tình trạng co thắt cơ không tự chủ, gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến chất lượng cuộc sống hàng ngày.

Các lựa chọn ít xâm lấn bao gồm hủy rễ thần kinh qua da, trong đó bác sĩ sử dụng một mũi kim chuyên dụng để triệt pháp chọn lọc các sợi thần kinh tam thoa gây đau.

Trong trường hợp cần can thiệp phẫu thuật hở, phương pháp giải ép vi mạch (MVD) sẽ được thực hiện thông qua một đường mở hộp sọ nhỏ sau tai. Thủ thuật này giúp xác định và tách mạch máu gây chèn ép ra khỏi dây thần kinh, sau đó đặt một miếng đệm bảo vệ ở giữa, giúp thuyên giảm triệu chứng một cách bền vững và lâu dài.

Tại FV, việc quản lý đau mạn tính được thực hiện thông qua tiếp cận đa chuyên khoa, kết hợp các kỹ thuật can thiệp ít xâm lấn và các thủ thuật phẫu thuật tiên tiến. Các phương pháp như tiêm giảm đau và phong bế thần kinh cột sống không chỉ giúp kiểm soát triệu chứng mà còn hỗ trợ xác định chính xác nguồn gốc giải phẫu gây ra tình trạng đau cột sống cổ hoặc thắt lưng.

Đối với những bệnh nhân bị đau kéo dài hoặc đau kháng trị, các kỹ thuật điều biến thần kinh tiên tiến – bao gồm kích thích tủy sống (SCS) và kích thích não sâu (DBS) có thể được chỉ định để điều chỉnh các tín hiệu đâu bất thường. Ngoài ra, các phương pháp như giải ép vi mạch (MVD) và hủy rễ thần kinh luôn sẵn sàng được áp dụng cho các tình trạng đau thần kinh đặc thù như đau dây thần kinh tam thoa.
Đối với những bệnh nhân bị đau cột sống mạn tính sau phẫu thuật, các thiết bị cấy ghép như hệ thống bơm thuốc tự động vào khoang dưới nhện hoặc máy kích thích tủy sống có thể mang lại khả năng kiểm soát đau lâu dài vượt trội, giúp khôi phục khả năng vận động và cải thiện đáng kể chất lượng cuộc sống.

Đối với những bệnh nhân động kinh kháng thuốc, phẫu thuật có thể mang lại cơ hội giảm đáng kể tần suất cơn co giật hoặc giúp bệnh nhân hoàn toàn hết cơn. Một trong những thủ thuật phổ biến nhất là cắt bỏ chọn lọc hồi hải mã – hạnh nhân. Trong phẫu thuật này, phẫu thuật viên sẽ cắt bỏ một vùng mô được xác định chính xác nằm sâu trong thuỳ thái dương — khu vực thường gây ra các cơn động kinh cục bộ kháng thuốc nhất.

Tại Bệnh viện FV, thủ thuật này được thực hiện với sự hỗ trợ của hệ thống định vị thần kinh và hệ thống theo dõi điện sinh lý thần kinh liên tục trong phẫu thuật (IOM). Sự kết hợp này giúp đảm bảo xác định chính xác vùng gây động kinh, đồng thời hạn chế tối đa mọi tác động đến các chức năng quan trọng như trí nhớ và ngôn ngữ. Nhờ đó, nhiều bệnh nhân đã giảm đáng kể tần suất hoặc hoàn toàn chấm dứt các cơn co giật, giúp cải thiện chất lượng cuộc sống một cách bền vững.